Chuyên gia Nga vẽ kịch bản tàu sân bay Mỹ - Trung đối đầu

Hải quân Mỹ hôm 12/2 ban bố đề xuất ngân sách cho năm tài khóa 2021, yêu cầu đặt mua 1.625 tên lửa các loại, trong đó hơn một nửa là tầm xa, tăng gấp 10 lần so với đề xuất cách đây 5 năm. Đây dường như là biện pháp nhằm ứng phó các cầm tăng cường năng lực hải quân của Trung Quốc trong những năm gần đây.

Trung Quốc gần đây xây dựng sức mạnh quân sự, đặc biệt là hải quân, với tốc độ đáng kể nhằm cạnh tranh với Mỹ trên thanh bình Dương. Với việc hải quân Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ cho khí giới diệt hạm siêu thanh, nhiều người lo ngại tàu sân bay Mỹ sẽ thất thế trước uy thế của loại khí giới này nếu nổ ra các trận chiến lớn trên biển với Trung Quốc trong mai sau.

Tuy nhiên, Konstantin Sivkov, chuyên gia thuộc Học viện Khoa học tên lửa và Pháo binh Nga, dự đoán rằng nếu cuộc đối đầu giữa tàu sân bay hai bên nổ ra, Mỹ chắc chắn sẽ giành được lợi thế.

Nhóm hàng không mẫu hạm Mỹ trên thái hoà Dương hồi tháng 1. Ảnh: US Navy .

"Vai trò cốt lõi quyết định kết quả các trận hải chiến hiện tại không phải nằm ở sức mạnh và số lượng vũ khí tấn công, mà chính là năng lực do thám trong không gian tác chiến. Hải quân Mỹ vượt trội trong bình diện này và có thể áp đảo ưu thế tên lửa chống hạm siêu thanh của Trung Quốc", Sivkov bình luận trong bài viết trên tập san Công nghiệp Quân sự của Bộ Quốc phòng Nga vào cuối năm 2019.

Sivkov chỉ ra rằng trong cuộc đối đầu giữa hàng không mẫu hạm Mỹ và Nhật Bản hồi Thế chiến II, đặc biệt là trận Midway, kết quả thắng phụ phụ thuộc vào bên nào phát hiện ra hàng không mẫu hạm đối phương sớm hơn. Bên phát hiện sớm kẻ địch sẽ chủ động khai triển các đòn tập kích đường không từ xa vào đích đã bị lộ diện, đẩy đối phương vào tình thế thụ động chống đỡ.

Mỹ đang sở hữu lực lượng hàng không mẫu hạm lớn nhất thế giới, trong khi Trung Quốc mới chỉ biên chế hai tàu sân bay gồm Liêu Ninh và Sơn Đông. Bắc Kinh đang ủ ấp tham vọng đóng thêm chí ít hai tàu sân bay nhằm triển khai sức mạnh tại Tây thanh bình Dương, thậm chí xa hơn.

"Trung Quốc thiếu khả năng triển khai sức mạnh tầm xa do thiếu mạng lưới cứ ở nước ngoài. Một cuộc chiến tàu sân bay sẽ nổ ra xung quanh những cứ trong khuôn khổ từ 1.500 km từ bờ biển Trung Quốc hoặc bờ cõi một nhà nước thân thiện với Bắc Kinh trên Ấn Độ Dương", Sivkov nhận định.

Sự yếu thế của không đoàn trên hạm với chủ lực là tiêm kích J-15 buộc Bắc Kinh tìm cách tác chiến trong tầm bắn của hoả tiễn diệt hạm phóng từ mặt đất và tàu bay đóng quân trên đất liền. Hải quân Trung Quốc cũng phải phụ thuộc vào tàu ngầm, máy bay cảnh báo sớm KJ-2000 và vệ tinh để định vị nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ.

hàng không mẫu hạm Sơn Đông trong lễ biên chế hôm 17/12/2019. Ảnh: Bộ Quốc phòng Trung Quốc .

trái lại, tàu sân bay Mỹ có thể mang theo tàu bay cảnh báo sớm E-2C/D và tàu bay tác chiến điện tử EA-18G, phối hợp với tàu bay cảnh báo sớm cất cánh từ cứ đồng minh. Sivkov cho rằng lực lượng Trung Quốc chỉ đủ sức xác định vị trí tương đối của tàu sân bay Mỹ, trong khi nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm Mỹ có thể phát hiện chuẩn xác hướng chuyển di của đối phương.

Chuyên gia Nga cũng đề ra một kịch bản đối đầu giả định giữa hai nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm Mỹ và Trung Quốc. "Ở thời đoạn đầu cuộc chiến, các bên đều chịu những tổn thất nhất thiết. Trung Quốc có thể thiệt hại một hoặc hai tàu lặn, một tàu mặt nước, hai hoặc ba tàu bay trinh sát và 2-4 tiêm kích. Về phía Mỹ, tổn thất nặng nề nhất với họ sẽ là mất một tàu ngầm, một hoặc hai tàu bay trinh sát viên và 4 tiêm kích", Sivkov cho hay.

Trong tuổi tiếp theo, Sivkov ước tính tàu sân bay Trung Quốc chỉ có thể triển khai khoảng 6 tiêm kích tiến công, số còn lại phải làm nhiệm vụ bằng phòng thủ. Những chiếc J-15 có thể phóng hoả tiễn chống hạm nhằm diệt hoặc vô hiệu hóa một số tàu khu trục ở vòng ngoài nhóm tàu sân bay Mỹ. Ngược lại, tàu sân bay Mỹ có thể khai triển hơn 30 tiêm kích để đột kích đối phương.

"Mô phỏng tình hình tại thời điểm này cho thấy nhóm hàng không mẫu hạm Trung Quốc có thời cơ thuận tiện để tiến công nhưng sẽ mất tới 40-50% tiềm lực. Một loạt bắn với hàng chục tên lửa chống hạm YJ-18 có 20-30% thời cơ loại tàu sân bay Mỹ khỏi cuộc chiến. Hiệu quả phản công của tiêm kích Mỹ đối với tàu sân bay Trung Quốc có thể đạt tới 40-50%", Sivkov cho hay.

Nhóm tàu sân bay Mỹ chuyển di trên yên bình Dương hồi tháng 1. Ảnh: US Navy .

Thiệt hại nặng sẽ buộc lực lượng Trung Quốc phải rút lui. hàng không mẫu hạm Trung Quốc có thể bị vô hiệu hóa, thậm chí bị đánh chìm cùng 4-5 tàu hộ tống, hai tàu ngầm và hơn nửa số máy bay trên tàu. Nhóm tàu Mỹ sẽ thiệt hại không quá 3 tàu chiến, 20% không đoàn trên hạm. Riêng hàng không mẫu hạm Mỹ chỉ bị hư hại nhẹ, thậm chí không hề hấn gì.

"Nói cách khác, nhóm hàng không mẫu hạm Trung Quốc sẽ bị đánh bại và mất khả năng chiến đấu. Lực lượng Mỹ sẽ giành chiến thắng mà không mất quá nhiều sức mạnh", Sivkov nêu quan điểm, khẳng định đây là tình huống phức tạp với nhiều giả thiết được đưa ra, như mỗi bên chỉ có một hàng không mẫu hạm và không dùng lực lượng tương trợ bên ngoài.

Chuyên gia Nga cho rằng các trận chiến giữa tàu sân bay trong thế kỷ 21 sẽ na ná chiến trường yên bình Dương trong Thế chiến II, khi phi cơ cất cánh từ mặt đất và tàu ngầm chỉ đóng vai trò phụ, còn cuộc chiến thực sự diễn ra giữa các không đoàn khởi hành từ hàng không mẫu hạm. "Dù vậy, hoả tiễn đạn đạo chống hạm, oanh tạc cơ trang bị tên lửa siêu thanh và tàu ngầm hiện đại có thể đổi thay mô hình này", Sivkov cho hay.

Hữu Khôi (Theo National Interest )