Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về ung bướu

Lạc nội mạc tử cung: Tăng cơ hội mang thai nếu phát hiện sớm

Đây là căn bệnh tác động đến 10% phụ nữ trên thế giới và thường thấy ở 50% đàn bà vô cơ.

Lạc nội mạc tử cung là tình trạng nội mạc tử cung phát triển ngoài buồng tử cung; ở đó lạc nội mạc tử cung tiếp tục chịu ảnh hưởng của hormon sinh dục, phát triển và thoái triển theo chu kỳ kinh nguyệt. Đây là một bệnh lý khá phổ biến. Bệnh thường tiến triển lặng thầm, có thể trong nhiều năm gây hậu quả ác hại, nhất là vô sinh. Vị trí có thể gặp: buồng trứng, vòi trứng, phía trước và sau tử cung, trong dây chằng tử cung, thành chậu, ruột và bọng đái, thành bụng...

Trong độ tuổi sinh sản (khi bắt đầu dậy thì và đến khi mãn kinh), bất kỳ người nào có kinh nguyệt đều có thể bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này.

Cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu rõ ràng về cơ chế bệnh sinh của lạc nội mạc tử cung. Có một số giả thuyết cho rằng căn do của lạc nội mạc tử cung là do thời kỳ kinh nguyệt máu trào ngược qua vòi trứng vào ổ bụng và vùng chậu, các tổ chức nội mạc sẽ bám vào các cơ quan trong ổ bụng và vùng chậu sau đó đấu phát triển gây bệnh.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng lạc nội mạc gây vô sinh là vì nó làm dính vùng chậu khiến các cơ quan sinh sản hoạt động không tốt, dẫn đến tắc vòi trứng, tinh trùng chẳng thể chui qua vòi để đến thụ tinh. Vòi trứng bị dính cũng khó bắt lấy trứng rụng. Các chuyên gia khác thì cho rằng khối lạc nội mạc làm cho tử cung không to lên được để mang thai hoặc làm biến đổi môi trường nội tiết gây bất lợi cho phôi thai làm tổ. Tình trạng này cũng có thể gây rối loạn sự phát triển của các nang trứng và rối loạn rụng trứng, giảm chất lượng của trứng, gây suy hoàng thể sớm khiến phôi không phát triển được.

Theo cơ chế bình thường, nữ giới đến chu kỳ kinh, lớp nội mạc tử cung sẽ bị bong tróc, chảy ra ngoài qua âm đạo gây ra hiện tượng hành kinh. Khi nội mạc tử cung chảy máu trong thời kỳ hành kinh, các mảnh lạc nội mạc tử cung này cũng chảy máu mà không có đường thoát ra, thành ra bạn thấy đau dữ dội khi hành kinh. Máu ứ sẽ tạo dịp cho viêm nhiễm, rất dễ gây dính ở các cơ quan này. Hết kinh, những mảnh lạc nội mạc tử cung này tạo thành những mô sẹo. Đến chu kỳ sau lại thế. Số lượng các mô lạc nội mạc tử cung chỉ có tăng lên chứ không có giảm đi. Tuy nhiên, cường độ của cơn đau không tỷ lệ thuận với mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Khi chị em có những dấu hiệu nêu trên hoặc khi đi khám phụ khoa định kỳ, bác sĩ khám có thể phát hiện thấy các nhân nhỏ ở cùng đồ sau, tử cung đổ sau, ít di động. Những trường hợp u lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng, khám có thể thấy khối căng cạnh tử cung, ít di động.

Để điều trị, thầy thuốc sẽ cho bạn uống thuốc trong trường hợp bạn có triệu chứng hành kinh đau, đau bụng hạ vị, vô sinh nhằm hạn chế sự phát triển của bệnh, hay để tương trợ cho điều trị ngoại khoa trước và sau giải phẫu. Với sự ra đời của phẫu thuật nội soi, điều trị ngoại khoa trong lạc nội mạc tử cung đã có những bước tiến mới. giải phẫu nội soi cho phép gỡ dính, phá hủy các thương tổn, bóc tách hay cắt bỏ u lạc nội mạc tử cung, tạo hình vòi trứng... Trong các trường hợp lạc nội mạc tử cung nặng, có thể phải cắt buồng trứng, thậm chí cắt tử cung.

ThS.BS. Đỗ Hoài Thu

Sân thượng tràn ngập hoa hồng đua nhau khoe sắc ngọt ngào của nữ kế toán ở TP. HCM

Khu vườn trên sân thượng của chị Bích Thủy ở quận 10, TP. HCM luôn tràn trề các loại hồng đua nhau khoe sắc. Để có được không gian ngát hương, đẹp ngọt ngào ấy, chị Thủy đã dành khá nhiều thời kì và tâm huyết để đeo đuổi niềm mê say, tình ái hoa hồng của mình.

• 

  Khu vườn huê hồng với đủ loại từ nội đến ngoại rộng 100m² ở Quảng Ninh

Tự nhận mình "phải lòng" với huê hồng trong một dịp vô tình ngắm nhìn những bông hoa được một nhà vườn rao bán, chị Thủy bắt đầu tìm hiểu về giống hoa ngọt ngào này. Và chị quyết định mua về để trồng thử. thời gian đầu vì chưa có kinh nghiệm, chị Thủy chọn cách mua vài cây để vừa chăm chút vừa học hỏi kinh nghiệm.

Chị Thủy chia sẻ: "Khi mua vài cây hồng về trồng thử nghiệm, vì không biết cách chăm nên mình thường tưới nước, bón phân theo hướng dẫn của người bán. Lúc ấy, mình không biết hồng thường gặp các bệnh như đốm lá, trĩ, nấm... Mỗi bệnh lại có miêu tả khác nhau nên mình bắt đầu quyết tâm tìm hiểu cách chăm hoa kỹ lưỡng hơn".

Khu vườn trên sân thượng trẻ ranh với đủ loại hồng.

Những gốc hồng được chăm bón bởi bàn tay khéo cùng tình ái hoa của chị Thủy.

Một góc hoa tinh quái.

Chị Thủy dành ái tình đặc biệt cho hoa hồng.

Dù yêu hoa nhưng chị Thủy vẫn đặt nguyên tố an toàn cho sức khỏe lên hàng đầu. cho nên, khi tìm được hội những người trồng hoa hồng không dùng thuốc, chị Thủy tham dự và học hỏi được khá nhiều kinh nghiệm hữu dụng. Nhờ vậy, những cây hồng trên sân thượng của gia đình chị luôn nở hoa thật đẹp.

Bên cạnh việc học hỏi kinh nghiệm trồng hồng không dùng thuốc, chị cũng biết thêm cách trộn giá thể, cách cắt tỉa cành, cách chăm bón cây hàng ngày.

Khi chủ động hơn trong việc chăm cây, chị Thủy tiếp kiến tìm hiểu và mua thêm những giống hồng mà mình yêu thích.

Sân thượng ngày nay được chị dành khoảng 12m2 để trồng hồng. Ở khoảng diện tích ấy, chị khéo sắp đặt để đặt được khoảng 40 gốc với đủ loại cả nội lẫn ngoại.

Ngoài những kinh nghiệm học hỏi được từ những người có cùng thị hiếu, chị Thủy lưu ý thêm: "Trước khi mua cây, mình thường tìm hiểu độ lặp hoa, sai hoa, bền màu, thơm và quan trọng nhất là thích ứng được với khí hậu nắng nóng ở Sài Gòn."

Để có giá thể đầy đủ dinh dưỡng, chị Thủy chọn cách trộn đất tribat với trấu tươi, xơ dừa, phân trùn quế, đá perlite, phân Dynamic với tỉ lệ 50+5+29+20+4+1.

Mỗi ngày, chị Thủy thường dùng vòi phun, xịt mạnh trực tiếp vào cây. Cách làm này vừa giúp hạn chế tối đa được nhện, rệp, các bệnh thông thường của huê hồng vừa tạo độ ẩm tốt cho cây.

ngoại giả, để hạn chế hồng bị chết do nắng nóng và cháy cánh vì sân thượng có nắng từ 6h sáng đến 5h chiều, chị Thủy dùng lưới để che nắng hướng Tây giúp hồng chỉ nhận nắng hướng Đông và Đông Nam.

Về bón phân cho hoả hồng, chị Thủy cho biết: "Sau khi cắt tỉa bón Humic, 4 ngày sau mình bón nha đam. Nha đam được xử lý bằng cách bỏ vỏ, xay nhuyễn để 2 tiếng, 0.5kg pha với 4 lít nước + 4 muỗng Tricoderma tưới khoảng 30 gốc để kích mầm. Bốn ngày sau bón đạm (gà, cá, bò, dê tùy thích). Bốn ngày tiếp theo bón đỗ tương. Khi cây bật mầm có nhiều loại phân đạm để bón luân phiên khác nhau sẽ tốt hơn. Khi mầm có nụ, mình bón thêm kali bằng chuối ủ. Sau một tháng bón bổ sung trung vi lượng 1 lần. Lưu ý chia nhỏ ra bón".

Bên cạnh việc coi sóc hoa, chị Thủy còn có khá nhiều kinh nghiệm về trị bệnh cho hồng giúp khu vườn luôn tươi tốt, sai bông. Khoảng sân thượng nhỏ của chị trở thành nơi thư giãn, cân bằng cảm xúc, mang lại nhiều niềm vui cho chị sau mỗi ngày làm việc mệt nhọc bên ngoài trở về.

Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về Da liễu của bạn đọc

Ảnh hưởng của tăng huyết áp thai kỳ tới mẹ và bé

Tăng huyết áp thai kỳ là biến chứng nội khoa thường gặp ở đàn bà mang thai và là một trong những nguyên cớ quan yếu gây tử vong cho người mẹ. Chẩn đoán tăng áp huyết trong thai kỳ dựa vào trị số huyết áp của bệnh nhân (huyết áp tâm thu (HATT) ≥ 140 mmHg và/hoặc áp huyết tâm trương (HATTr) ≥ 90 mmHg) và phân loại thành mức độ nhẹ (140-159/90-109 mmHg) hoặc nặng (≥ 160/110mmHg) khác với phân độ theo chỉ dẫn tăng huyết áp của ESC/ESH.

Tính đến nay, y khoa vẫn chưa xác định rõ nguyên cớ gây tăng huyết áp thai kỳ. Một số điều kiện có thể làm tăng nguy cơ phát triển tình trạng này. Bệnh tăng áp huyết thai kỳ có khả năng phát triển thành tiền sản giật. Những cô gái trẻ tuổi lần đầu mang thai có nguy cơ cao phải đối mặt với tình trạng sức khỏe này. Nó càng phổ thông hơn ở những đàn bà mang song thai, phụ nữ trên 35 tuổi, phụ nữ bị tăng huyết áp kinh niên hoặc bị tăng áp huyết ở lần mang thai trước và đàn bà mắc bệnh tiểu đường.

Có nhiều thể tăng huyết áp khác nhau ở phụ nữ mang thai

Tăng áp huyết thai kỳ: Xác định khi tăng áp huyết xảy ra ở thai kỳ nhưng không có dấu hiệu tiền sản giật khác. Tăng huyết áp có thể trở lại thường ngày sau sinh 12 tuần hoặc trở thành tăng huyết áp mạn nếu áp huyết nối tăng sau đó.

Tiền sản giật: Thường được chẩn đoán dựa vào protein niệu và HATT trên140mmHg hoặc HATTr trên 90mmHg xảy ra sau tuần thứ 20 ở thai phụ có huyết áp thường nhật trước đó. Tiền sản giật xuất hiện thẳng tắp hơn trong lần mang thai trước tiên, đa thai, thai trứng, hội chứng kháng phospholipid hoặc tăng áp huyết mạn tính, bệnh thận hoặc đái tháo đường. Tiền sản giật thường hệ trọng với chậm phát triển thai do suy nhau và là duyên cớ thường gặp của sinh non. Vì tiểu đạm có thể là biểu hiện muộn nên bác sĩ cần nghi ngờ tiền sản giật khi tăng áp huyết mới mắc đi kèm với đau đầu, rối loạn thị giác, đau bụng hoặc thất thường xét nghiệm đặc biệt là tiểu cầu thấp và/hoặc bất thường chức năng gan.

Tăng áp huyết mạn tính: Là huyết áp trên 140/90mmHg trước tuần thai thứ 20 hoặc chỉ sau tuần thai thứ 20 nhưng kéo dài đến 6 tuần sau sinh.

Tiền sản giật trên nền tăng áp huyết mãn tính: Khả năng này xảy ra cao khi phụ nữ bị tăng áp huyết có thêm protein niệu lần đầu hoặc phụ nữ vốn đã bị tăng huyết áp và protein niệu nay lại tăng đột ngột huyết áp hoặc protein niệu, giảm tiểu cầu hoặc tăng men gan.

Thai phụ cần theo dõi huyết áp thẳng tắp để tránh hậu quả nặng nề.

Tăng huyết áp thai kỳ có hiểm?

Đối với mẹ: Tăng huyết áp khi mang thai nếu không được kiểm soát thì có thể dẫn đến các tai biến cho sản phụ như nhau bong non, tai biến huyết quản não, suy tạng.

Đối với thai nhi: Nếu cơ thể mẹ bị tăng huyết áp thai kỳ, tình trạng máu nuôi kém, thai nhi có thể bị nhẹ cân hay suy dinh dưỡng; hiểm nhất là tình trạng sinh non, thai chết lưu hay buộc phải cho con ra đời sớm để giảm bệnh lý cho mẹ vì các bệnh lý huyết áp của thai kỳ đa số đều giảm rõ rệt sau khi thai được sinh ra. Tăng áp huyết khi mang thai cũng lấy ngưỡng là 140/90mmHg (ngưỡng cần điều trị).

ngừa tăng huyết áp thai kỳ

Để dự phòng tăng huyết áp thai kỳ, bên cạnh việc khám thai đều đặn theo lịch, đo huyết áp thẳng tính, thai phụ cũng cần điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt để hạn chế những nguyên tố nguy cơ gây tăng áp huyết: Hạn chế sử dụng nhiều muối trong chế biến thức ăn. Uống chí ít 8 cốc nước mỗi ngày. Tăng lượng protein nạp vào, giảm những thực phẩm chiên, xào, đồ ăn vặt. Nghỉ ngơi hợp lý. Tập thể dục đều đặn. Tránh uống rượu, bia, dùng chất kích thích như caffeine. Có thể sử dụng thêm thuốc bổ theo sự hướng dẫn của thầy thuốc.

Tăng huyết áp thai kỳ là bệnh lý nội khoa thường gặp nhất trong thời kỳ thai sản. Việc quan yếu cần làm là theo dõi sát áp huyết trước và trong khi mang thai. Nếu có tình trạng tăng áp huyết xảy ra, cần nhanh chóng đến gặp bác sĩ để được khám và điều trị kịp thời nhằm đem lại người khỏe tốt nhất cho mẹ và con. Tăng áp huyết thai kỳ nếu không được phát hiện sớm sẽ rất nguy hiểm đến cả mẹ và bé, vì vậy ngay khi biết mang thai, các bà mẹ nên đến các cơ sở y tế uy tín để được tầm soát và tham vấn điều trị hợp lý nếu có phát hiện tăng huyết áp thai kỳ.

BS. Hương Lan